Perinatale psychologie
Ontprikkeling bij jonge kinderen
Sanne Eyckens
Onze wereld is druk, luid en constant in beweging. Dit geldt niet alleen voor volwassenen, maar ook voor jonge kinderen. Het aantal prikkels waar zij dagelijks mee te maken hebben, van schermtijd tot drukke omgevingen en verschillende sociale interacties, kan behoorlijk overweldigend zijn. Als ouders, verzorgers of opvoeders is het belangrijk om bewust aandacht te besteden aan ontprikkeling: momenten van rust en kalmte, waarin kinderen kunnen herstellen van de vele indrukken die ze hebben opgedaan.
Ontprikkeling is het proces waarbij een kind weer in contact komt met zijn of haar eigen lichaam en gevoelens, zonder dat er externe prikkels zijn die de aandacht constant afleiden. Het is een moment waarop een kind zich kan ontspannen, tot rust kan komen en de overdaad aan prikkels kan verwerken. Voor jonge kinderen is ontprikkeling essentieel voor hun emotionele, cognitieve en lichamelijke ontwikkeling.
Jonge kinderen voelen zelf nog niet goed aan wanneer het te veel wordt. Ze zijn volop in ontwikkeling en hun zenuwstelsel is nog niet volledig in staat om prikkels op dezelfde manier te verwerken als volwassenen. Wanneer kinderen te veel prikkels ervaren, kunnen ze prikkelbaar, gestrest of zelfs boos worden. Dit kan zich uiten in driftbuien, moeilijk in slaap kunnen vallen of het vermijden van sociaal contact.
Ontprikkeling helpt kinderen om weer tot zichzelf te komen, emoties te reguleren en hun energie in balans te brengen. Het zorgt ervoor dat ze zich veilig voelen en in staat zijn om met nieuwe prikkels om te gaan zonder overweldigd te raken.
Ontprikkelen werkt preventief om ervoor te zorgen dat kinderen niet ‘buiten hun raampje treden’
Ontprikkelen, hoe doe je dat nu?
- Creatieve uitlaatklep: Kronkeltekening, kleuren/schilderen (op nummer), mandala’s maken en kleuren.
- Sensorisch materiaal: waterparels, stressbal, kinetisch zand, maïzena experiment.
- Relaxatie: ademhalingsoefeningen, massage, mindfulness, schommelen, muziek.
- Afzonderen van externe prikkels (bv. rustig plekje, koptelefoon).
- Inbouwen op vaste momenten (bv. rustmoment na school)proces leuk en minder belastend.
Voor elk kind ontprikkelen anders, sommigen individueel en anderen samen.
Heeft jouw kindje soms hulp nodig met ontprikkelen?
Ontdek hoe wij jullie kunnen bijstaan.
